Op woensdagmiddag 12 april dient bij de rechtbank in Breda de zaak van twee leden van Ubuntu Connected Front (UCF) Tilburg tegen de gemeente Tilburg. Zij zijn in beroep gegaan tegen het besluit van de gemeente om slechts een informatiebord te plaatsen bij het omstreden beeld van de missionaris Petrus Donders in het Wilhelminapark. UCF vindt de beeldengroep racistisch, koloniaal en stereotyperend. Doordat de gemeente Tilburg de beeldengroep niet wil verwijderen uit de publieke ruimte of het op een andere manier wil contextualiseren, tolereert zij racisme waar ze die juist zou moeten bestrijden.
Spirituele en geestelijke mishandeling
Protesten tegen het standbeeld van lokale held Petrus Donders, één hand op het hoofd van een in lompen geklede Afrikaanse man die geknield zit aan zijn voeten, hoog in zijn andere hand een crucifix, gaan terug tot 1982. Het beeld uit 1926 straalt volgens UCF en anderen onderdrukking, kerstening en kolonialisme uit. UCF Tilburg voorzitter Kenneth Cuvalay: “We kijken vooral naar kolonisatie en slavernij in de zin dat mijn voorouders hun vrijheid is ontnomen en ze slecht werden behandeld. We moeten ook kijken naar de spirituele en geestelijke mishandeling. Structureel werden de Afrikaanse rituelen, normen en waarden van onze voorouders vernietigd, hun zang, hun dans, hun muziek, hun geloof, hun spiritualiteit, de relatie met hun voorouders, noem maar op. Daarna werden de Europese waarden opgedrongen. De katholieke kerk ontkent pertinent haar enorme aandeel in dit proces.”
In februari 2021 gaf de PvdA-fractie via een motie het College de opdracht om een passende artistieke contextualisering voor het standbeeld te onderzoeken. Het college kwam ruim een jaar later echter niet verder dan het plaatsen van een informatiebord bij het standbeeld. Twee in de buurt geplaatste stoelen zouden de dialoog tussen de zeer tegengestelde meningen over het beeld op gang moeten brengen. UCF Tilburg diende een bezwaar in tegen deze halfslachtige oplossing. Het bezwaar werd door de gemeente afgewezen zonder zelfs maar de gronden te hebben gehoord. Daarop gingen twee leden van UCF Tilburg in juli 2022 in beroep. De twee zaken worden op 12 april in Breda gelijktijdig behandeld.
Dekoloniseren van publieke ruimte
Het gaat UCF Tilburg niet om het standbeeld van Petrus Donders alleen, maar om het dekoloniseren van de publieke ruimte en het wegkijken of bagatelliseren van racisme en de effecten daarvan op de Afrikaanse diasporagemeenschap. Cuvalay: “Er is veel veranderd de laatste jaren. Gemeenten, kerken, banken, ze laten uitzoeken hoe het zit met hun koloniaal verleden. Er is aandacht voor de doorwerking in het heden en het leed dat slachtoffers van de slavernij is aangedaan. Er worden excuses aangeboden en er is een maatschappelijke discussie over herstelbetalingen gaande. De gemeente Tilburg en de katholieke lobby die wil dat het beeld in het Wilhelminapark blijft, komen steeds met hetzelfde liedje dat het niets met racisme te maken heeft en hoe we kerstening moeten zien in de tijdgeest van toen. Waarmee je eigenlijk zegt dat de levenswijzen en opvattingen van de Afrikaanse en inheemse bevolking geen waarde hebben.
Het zegt eigenlijk dat je je nu nog steeds verheven voelt boven ‘de ander’, een racistisch superioriteitsgevoel."
UCF Tilburg wil niet dat het beeld verdwijnt, maar wil het weg uit de publieke ruimte waar niemand let op het informatiebord en de stoelen altijd leeg zijn. Een openbaar stadspark is niet de plek om de juiste context te creëren. Dit kan wel in bijvoorbeeld een beeldentuin of een museum.
###
Informatie voor de pers
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met: Kenneth Cuvalay, Ubuntu Connected Front Tilburg en Caribisch Nederland, telefoon +31 6 2901 4308 of per e-mail cuvalay.kandidaat3@ubuntuconnectedfront.com
Over Ubuntu Connected Front
Ubuntu Connected Front (UCF) behaalde bij de Tweede Kamerverkiezingen van 17 maart 2021 een absolute meerderheid op St. Eustatius bij de Tweede Kamerverkiezingen (50,5 van de stemmen). Dekolonisatie staat op haar ‘Black Agenda’ als onderdeel van het partijprogramma waarin wordt opgeroepen tot dekolonisatie en transformatie binnen structuren en systemen in het Koninkrijk om systemisch racisme te bestrijden. De erkenning van de impact en erfenis van de Nederlandse trans-Atlantische slavenhandel en kolonisatie is onderwerp van discussie in Nederland.
Black Agenda
Onze ‘Black Agenda’ is te vinden in hoofdstuk 5 van het “Manifest voor NL Transformatie” via de website. https://ubuntuconnectedfront.com/wp-content/uploads/2021/01/UCFOfficieleManifestVoorNLTransformatie.pdf
Op p. 84:
“UCF pleit voor het uit het straatbeeld verwijderen van alle standbeelden van figuren die een negatieve rol hebben gespeeld in de Maangamizi. In plaats van deze te vernietigen, moeten ze worden bewaard in Nationale Archieven, musea, domeinen of soortgelijke overheidsfaciliteiten. Ze kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt op tentoonstellingen en exposities die als doel hebben het Nederlandse racistische verleden te onderzoeken. Dit is niet het zuiveren van het Nederlandse verleden aangezien de geschiedenis wordt vastgelegd in boeken en online. Het is onnodig om dit soort standbeelden en monumenten, maar ook de Gouden Koets, te tonen in openbare publieke ruimten.”
Betekenis Ubuntu
Ubuntu betekent "mensheid" in Afrikaanse Bantoetalen. Het wordt vaak vertaald als "ik ben omdat wij zijn", of "menselijkheid tegenover anderen". Het principe van Ubuntu gaat uit van leven en wonen in een samenleving waarin iedereen meetelt.
Uit de pers:
9 september 2022
https://dekanttekening.nl/samenleving/gedonder-om-peerke-donders-katholiek-beeld-in-tilburg-zou-racistisch-zijn/
30 juni 2022
https://fb.watch/jOZzsPo-0m/ (NPO Radio 1 5 Dagen... vanuit Tilburg)
6 april 2022
https://www.omroeptilburg.nl/nieuws/ergernis-over-tekst-bij-peerke-donders-beeld-dit-is-de-verkeerde-uitleg/
25 mei 2021
https://ikzeteenstap.nl/kenneth-cuvalay-met-deze-vervolgstap-in-de-dekolonisatie-kunnen-we-de-geschiedenis-herschrijven/
22 mei 2021
https://www.kn.nl/nieuws/racistisch-of-niet-opnieuw-ophef-over-beeld-zalige-peerke-donders/
18 mei 2021
https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/3391116/ophef-over-peerke-donders-moet-standbeeld-weg-uit-wilhelminapark
17 mei 2021
https://www.tilburgers.nl/open-brief-meerstemmigheid-beeldengroep-wilhelminapark/
,%20copyright%20K.%20Cuvalay.jpg "Beeldengroep Wilhelminapark Tilburg (Petrus Donders), copyright K. Cuvalay")